Cursus en schrijftolkenbijeenkomst in Trier - the story!

Via internationale contacten kwam er een uitnodiging om een spraakherkennings-workshop te volgen in Duitsland. In beginsel was deze cursus voor Duitse mensen die erover dachten om schrijftolk te worden, maar wilde je zoals ik meer weten over spraakherkenning voor schrijftolken kon je ook mee doen. Je certificaat zou wel geldig blijven voor eventuele vervolgopleidingen, want in 1 dag volledig te kunnen schrijftolken was niet mogelijk (klik op 'lees verder').

Dus heel vroeg op de donderdagochtend van 21 januari vertrok ik naar Trier, Duitsland. Precies op tijd kwam ik daar aan, en leerde ik de klas kennen. Er was een ervaren Duitse schrijftolk aanwezig (maar wel via het qwerty-toetsenbord), iemand die het vak wilde leren, een ervaren Nederlandse schrijftolk, en een medewerker van de Duitse versie van de NVVS, want hij wilde schrijftolken gaan opleiden en wilde weten wat nou precies spraakherkenning is.
 
Foto van spraakherkenningstekst in het DuitsNou dat weet ik nu, onze trainster had diverse laptops met software en headsets klaar staan. Als eerste moesten we de computer aan onze stem laten wennen, dus een stukje tekst voor lezen (in het Duits helaas) dat werd "gehoord" en als de computer dacht genoeg gehoord te hebben was je door de eerste fase heen. Hierna volgde fase 2: weer een stuk tekst inlezen zodat toon, intonatie etcetera verwerkt konden worden. En daarna werd het pas leuk, we moesten met onze stem het systeem opstarten met de woorden: wach auf. Maar je kunt dit op zoveel verschillende manieren uitspreken en helaas de computer herkent maar 1 manier, dus het duurde soms best wel lang voor dat het systeem op gang kwam. Dat gold trouwens ook voor het systeem laten pauzeren (geh schlafen), gelukkig hoorde ik overal uit de hoeken van de klas, soms heel geïrriteerde stemmen komen met GEH schlaaffen of ge schlaffen...

Om even af te koelen kregen we articulatie-oefeningen, want om goed met spraakherkenning om te gaan moet je duidelijk en gearticuleerd spreken, dus veel oooh, aaah en ieeeehh ging er door de zaal en we moesten onze ademhaling toch wel iets bijstellen. Daarna gingen we leren om nieuwe woorden toe te voegen, zelf aan het inspreken/voorbereiden voor een denkbeeldige opdracht. Want in het programma zelf zit een standaard woordenboek maar daar zitten echt niet alle mogelijkheden in.
 
Stukje uitleg maar even hoe het in Duitsland werkt als schrijftolk/respeaker: een cliënt zit in ruimte A met een laptop voor zich en een microfoon in de buurt, verbonden door diverse kabels zit de schrijftolk in ruimte B met een tweede laptop (vaak beide eigendom van de schrijftolk) met spraakherkenningssoftware en een koptelefoon. Daar in ruimte B spreekt de schrijftolk in wat zij hoort van het gesprek in de ruimte ernaast en verschijnt de tekst op de laptop bij de cliënt. Ik moet zeggen een zeer geoefende re-speaker kan sneller tekst generen dan een veyboardgebruiker, maar er is een grotere foutenmarge.

En wat op dit moment een nadeel is voor de Nederlandse situatie, je zit er niet naast, er moeten dus altijd 2 ruimtes beschikbaar zijn die ook nog verbonden moeten worden met diverse kabels. Wel is men de mogelijkheid aan het onderzoeken om naast de cliënt te zitten, maar dat komt het inspreken niet ten goede want dan moet de schrijftolk een soort van mondstuk gebruiken dat stevig tegen het gezicht gedrukt moet worden, wat de articulatie van de woorden absoluut nog niet ten goede komt en dus de fouten (het verkeerd "verstaan" door de computer) laat toenemen. Want tja, het is zeer storend voor sprekers als er constant iemand door heen zit te praten!!
 
Dat vergat ik nog te vertellen, er zijn in Duitsland 3 soorten schrijftolken, de ene groep die nog werkt op het qwerty-toetsenbord, een groep die werkt met een stenographmachine en een groep die met spraakherkenning werkt.
 
Aan het einde van de dag hadden we een internationaal treffen. We wisselden informatie uit over het schrijftolken in de omringende landen en we maakten een inventarisatie op een grote landkaart welk schrijftolksysteem men waar gebruikte. Hierna was er een presentatie over de Duitse manier van schrijftolken, uitleg over de regelgeving, de betalingen, etc.

Daarna mocht ik samen met Daniël Tuijnman vertellen over de situatie in Nederland en gaf hij een demonstratie van het werk met het veyboard. Tja en toen veranderde toch wel de mening van de aanwezigen over hoe snel je kunt zijn met bijvoorbeeld een qwertytoetsenbord.... Hierna hadden we nog even contact met een Noorse schrijftolk via skype die helaas niet aanwezig kon zijn te Trier.
 
Het was een lange vermoeiende dag met veel indrukken en veel plezier. Contacten zijn nu opgebouwd met deze Duitse schrijftolken om later dit jaar iets te organiseren met Europese schrijftolken. Want via onder andere facebook zijn er schrijftolken uit Engeland, Frankrijk, Noorwegen, Zweden en Amerika die graag meer uitwisseling van informatie willen.
 
Persoonlijk ben ik nog meer dagen te Trier geweest en in die andere dagen heb ik nog meer demonstaties met het veyboard gegeven en nog veel meer informatie over de Duitse manier van schrijftolken geleerd.
 
Groeten,
Gea